Rosnące zagrożenie atakami z wykorzystaniem pojazdów sprawia, że automatyczne słupki antyterrorystyczne, bollardy HVM, zapory drogowe oraz blokady antyterrorystyczne odgrywają coraz większą rolę w ochronie infrastruktury krytycznej i przestrzeni publicznych.
Systemy Hostile Vehicle Mitigation (HVM) służą do ograniczania ryzyka nieuprawnionego wtargnięcia pojazdów do stref chronionych. Stosuje się je między innymi przy obiektach wojskowych, ambasadach, budynkach administracji publicznej, centrach danych, lotniskach, zakładach przemysłowych, a także w centrach miast i strefach ruchu pieszego.
Słupki i bollardy antyterrorystyczne – skuteczna ochrona wjazdów
Automatyczne słupki antyterrorystyczne HVM, nazywane również bollardami antyterrorystycznymi, to specjalistyczne zabezpieczenia wjazdów, które tworzą fizyczną barierę przed nieuprawnionym przejazdem pojazdów. Dzięki automatycznemu sterowaniu umożliwiają kontrolowany dostęp uprawnionym użytkownikom, jednocześnie chroniąc obiekty i wyznaczone strefy bezpieczeństwa.
W zależności od konstrukcji i warunków montażowych stosuje się słupki wysuwane (chowane w ziemi), teleskopowe, składane oraz przesuwne. Rozwiązania te pozwalają dopasować system zabezpieczeń do dostępnej przestrzeni, w tym miejsc o ograniczonej głębokości zabudowy.
Odporność na uderzenia pojazdów – testy zderzeniowe HVM
Podstawową różnicą między zwykłymi słupkami parkingowymi a specjalistycznymi słupkami, bollardami i zaporami antyterrorystycznymi jest odporność na uderzenia pojazdów, potwierdzona odpowiednimi badaniami.
Certyfikowane bariery i blokady drogowe HVM poddawane są rzeczywistym testom zderzeniowym (crash test), podczas których oceniane są przede wszystkim masa pojazdu, prędkość uderzenia oraz głębokość penetracji zabezpieczenia.
W zależności od konstrukcji i przeznaczenia systemy ochronne mogą być dobierane do zagrożeń ze strony samochodów osobowych, dostawczych i ciężarowych, w tym pojazdów o masie 7,5 tony, 12 ton, a nawet 30 ton, poruszających się z prędkością do 80 km/h. Tak wysokie parametry dotyczą wybranych rozwiązań HVM, w szczególności specjalistycznych zapór drogowych, i nie oznaczają jednakowej odporności wszystkich słupków.
Przy wyborze zabezpieczeń należy uwzględnić standardy badawcze, takie jak PAS 68, PAS 170, IWA 14-1, ISO 22343-1 oraz ASTM F2656. Wyniki badań przeprowadzonych według różnych standardów nie zawsze można bezpośrednio porównywać. Deklarowana odporność konkretnego produktu powinna wynikać z dokumentacji i raportu z testu zderzeniowego.
Dobór zapór, blokad i słupków antyterrorystycznych
Skuteczna ochrona antyterrorystyczna wymaga indywidualnej analizy ryzyka, uwzględniającej lokalizację obiektu, możliwe kierunki i prędkości dojazdu pojazdów, wymagany poziom bezpieczeństwa oraz warunki montażowe.
Odpowiednio dobrane słupki antyterrorystyczne, bollardy automatyczne, zapory i blokady drogowe HVM pozwalają połączyć ochronę obiektu z kontrolą ruchu pojazdów. Dobór i projektowanie takich zabezpieczeń powinny być poprzedzone specjalistyczną oceną zagrożeń.
Nie każda kombinacja masy i prędkości odpowiada istniejącej klasie badawczej. Deklarowana odporność konkretnego słupka musi wynikać z jego dokumentacji i rzeczywistego testu.
W zależności od modelu słupki antyterrorystyczne automatyczne dostępne są z napędem hydraulicznym lub elektromechanicznym. Wybrane konstrukcje poddawane są rzeczywistym testom zderzeniowym (crash test), potwierdzającym ich odporność na uderzenia pojazdów o określonej masie i prędkości.
Automatyczne słupki antyterrorystyczne HVM dostępne są w różnych wariantach konstrukcyjnych, umożliwiających dopasowanie zabezpieczenia do wymagań obiektu oraz warunków montażowych.
Słupki antyterrorystyczne wysuwane (chowane w ziemi) – tradycyjne rozwiązania, w których cylinder automatycznie wysuwa się z podziemnej obudowy, blokując przejazd. Po opuszczeniu słupek chowa się w nawierzchni, umożliwiając ruch pojazdów.
Słupki antyterrorystyczne teleskopowe – wyposażone konstrukcję, której elementy wysuwają się jeden z drugiego. Dzięki temu możliwe jest uzyskanie odpowiedniej wysokości zabezpieczenia przy mniejszej głębokości zabudowy niż w przypadku niektórych tradycyjnych słupków wysuwanych.
Słupki antyterrorystyczne składane – konstrukcje, które zamiast chować się pionowo w ziemi, składają się do pozycji poziomej. Mogą być stosowane w miejscach, gdzie wykonanie głębokiego fundamentu jest utrudnione.
Słupki antyterrorystyczne przesuwne – systemy, w których elementy zabezpieczające przemieszczają się poziomo, umożliwiając otwieranie i zamykanie przejazdu bez konieczności stosowania tradycyjnego mechanizmu pionowego wysuwania.
Rozwiązania teleskopowe, składane i przesuwne mogą być szczególnie przydatne na stropach garaży podziemnych, w centrach miast, na placach publicznych oraz w miejscach z rozbudowaną infrastrukturą podziemną.
Normy i standardy badań słupków antyterrorystycznych
Odporność słupków antyterrorystycznych na uderzenia pojazdów może być oceniana zgodnie z uznanymi międzynarodowymi standardami badań.
PAS 68 – brytyjski standard badań zabezpieczeń przed uderzeniem pojazdu, wykorzystywany do oceny odporności słupków, zapór drogowych, bram i innych barier HVM.
PAS 170 – brytyjska specyfikacja badań barier zabezpieczających przed uderzeniami pojazdów przy niższych energiach. Znajduje zastosowanie w ocenie rozwiązań przeznaczonych do określonych scenariuszy zagrożeń pojazdami o mniejszej masie i prędkości.
IWA 14-1 – międzynarodowe porozumienie warsztatowe określające metody badań odporności barier bezpieczeństwa na uderzenia pojazdów.
ISO 22343-1 – międzynarodowy standard badań odporności barier zabezpieczających przed uderzeniami pojazdów, rozwijający podejście stosowane we wcześniejszych standardach HVM.
ASTM F2656 – amerykański standard badań zabezpieczeń przed wtargnięciem pojazdów, uwzględniający określone kategorie pojazdów, prędkości uderzenia i poziomy penetracji.
Poszczególne standardy różnią się procedurami i sposobem przedstawiania wyników. Nie należy traktować ich oznaczeń jako bezpośrednio równoważnych
Odporność słupków antyterrorystycznych na uderzenia pojazdów
Jednym z najważniejszych parametrów automatycznych słupków antyterrorystycznych HVM jest odporność na uderzenie pojazdu, potwierdzana rzeczywistymi testami zderzeniowymi.
W zależności od rodzaju zabezpieczenia, jego konstrukcji i przeznaczenia analizuje się zagrożenia związane z uderzeniem pojazdów o masie od około 1,5 tony do nawet 30 ton, poruszających się z różnymi prędkościami, np. 16, 32, 48, 64 lub 80 km/h.
Szczególnie wysokie wymagania dotyczą ochrony przed ciężkimi pojazdami ciężarowymi o masie 7,5 t, 12 t oraz 30 t, których energia kinetyczna przy dużej prędkości może osiągać kilka megadżuli.
Podczas oceny odporności słupków HVM uwzględnia się przede wszystkim:
- Masę pojazdu testowego – np. 1,5 t, 3,5 t, 7,5 t, 12 t lub 30 t.
- Prędkość uderzenia – np. 16, 32, 48, 64 lub 80 km/h.
- Głębokość penetracji – odległość, na jaką pojazd przemieścił się poza linię odniesienia bariery.
- Kąt uderzenia – określony w procedurze badawczej.
- Wynik testu zderzeniowego – potwierdzony raportem z badań według właściwego standardu.
Przykładowe parametry uderzenia pojazdów
| Masa pojazdu | Prędkość uderzenia | Energia kinetyczna |
| 1 500 kg | 16 km/h | ok. 15 kJ |
| 2 500 kg | 32 km/h | ok. 99 kJ |
| 3 500 kg | 48 km/h | ok. 311 kJ |
| 7 500 kg | 48 km/h | ok. 667 kJ |
| 7 500 kg | 64 km/h | ok. 1 185 kJ |
| 7 500 kg | 80 km/h | ok. 1 852 kJ |
| 12 000 kg | 48 km/h | ok. 1 067 kJ |
| 12 000 kg | 80 km/h | ok. 2 963 kJ |
| 30 000 kg | 48 km/h | ok. 2 667 kJ |
| 30 000 kg | 80 km/h | ok. 7 407 kJ |
Powyższe wartości przedstawiają teoretyczną energię kinetyczną pojazdów o określonej masie i prędkości. Nie są klasami certyfikacji ani potwierdzeniem, że konkretny słupek został przebadany przy takich parametrach.
Gdzie stosuje się automatyczne słupki antyterrorystyczne?
Automatyczne słupki HVM znajdują zastosowanie wszędzie tam, gdzie konieczne jest połączenie wysokiego poziomu ochrony z możliwością kontrolowanego wjazdu pojazdów.
Najczęstsze zastosowania obejmują:
- Obiekty wojskowe – zabezpieczenie wjazdów i stref chronionych.
- Ambasady i budynki rządowe – ochrona przed nieuprawnionym wtargnięciem pojazdów.
- Centra danych – zabezpieczenie infrastruktury teleinformatycznej.
- Elektrownie i obiekty energetyczne – ochrona infrastruktury krytycznej.
- Lotniska i terminale – kontrola dostępu pojazdów do stref bezpieczeństwa.
- Zakłady przemysłowe – zabezpieczenie wjazdów i obszarów o podwyższonym ryzyku.
- Centra miast i przestrzenie publiczne – ochrona pieszych i miejsc zgromadzeń.
- Stadiony i obiekty widowiskowe – ograniczanie ryzyka wtargnięcia pojazdów w obszary chronione.
ak dobrać odpowiedni słupek antyterrorystyczny?
Dobór automatycznych słupków HVM powinien rozpoczynać się od analizy zagrożeń oraz określenia wymaganego poziomu ochrony.
Należy uwzględnić przede wszystkim potencjalną masę pojazdu, możliwą prędkość uderzenia, geometrię dojazdu, dopuszczalną penetrację oraz odległość zabezpieczenia od chronionego obiektu.
Istotne są również warunki gruntowe, dostępna głębokość fundamentu, intensywność ruchu pojazdów oraz sposób działania systemu w sytuacjach awaryjnych.
Sam wynik testu zderzeniowego nie gwarantuje skuteczności całego zabezpieczenia. Ważne jest również prawidłowe rozmieszczenie słupków, zgodny z dokumentacją montaż oraz odpowiednia organizacja ruchu.
Automatyczne słupki antyterrorystyczne HVM – oferta HERZ
HERZ oferuje specjalistyczne rozwiązania zabezpieczające wjazdy do obiektów wymagających podwyższonego poziomu ochrony.
W zależności od wymagań inwestycji możliwy jest dobór automatycznych słupków antyterrorystycznych hydraulicznych lub elektromechanicznych, z uwzględnieniem wymaganej odporności na uderzenia pojazdów, warunków montażu oraz sposobu sterowania.
Przy wyborze systemu HVM szczególne znaczenie mają potwierdzone wyniki testów zderzeniowych, parametry techniczne oraz zgodność rozwiązania z wymaganiami projektowymi.